Ayasofya'daki yeriyle hem Türkiye'de hem de dünyada nam salmış olan Gli, 5 yıl önce aramızdan ayrılmış olsa da tatlı anısıyla birlikte bize düşünecek pek çok konu bırakıyor.
En çok fotoğrafı çekilmiş kedi rekoruna sahip olan Gli, mikrofonlara da sık sık konuk oluyordu. Onun gördüğü ilgi ve saygı, bana insan dışında bir hayvanın insanlar arasında edinebileceği yerin ne kadar farklılık gösterebileceğini düşündürüyor. Endonezya'ya gittiğimde sokaktaki kedilerin cılızlığı, kültürler arasında hayvanın yerinin ne kadar değişebileceğini bana çok net göstermişti. Türkiye'de, özellikle İstanbul'da kedilere çok iyi bakılıyor. Kutsal bir mekan, bir ibadethane olan Ayasofya'da, Gli, sevgiyle karşılanmış, kutsalın içinde insan bir ziyaretçiden ayrı görülmemiş; ilahi ve beşerinin arasında var olmuştur. Bu bana bir yandan da Mine Yıldırım’ın İhtimam ile Şiddet Arasında: İstanbul’un Köpekleri arşiv ve araştırma projesinde gördüğümüz, Ayasofya meydanındaki oturaklardan birinde yatan köpek fotoğrafını hatırlatıyor. Kutsal ve dünyasalı birbirine bağlayan yerde duran hayvanlar.
Gli'nin yaşadıkları sadece iyi şeyler değildi, iddialara göre bir defasında Asyalı bir turist, onu yemek için kaçırmaya çalışmıştı. Bizim millet, haklı olarak, bunun çok korkunç olduğunu dile getirmişti. Fakat biliyorum ki aynı halk, köyde seve seve büyüttüğü kuzuyu sonunda kendi elleriyle öldürüp yiyor. Bu kişilerce hayvan yemenin vahşiliği yalnızca bizim kültürümüzde yenmeyen bir hayvan olunca fark ediliyor. Bu da gösteriyor ki hayvan yemek esasen kültürel bir alışkanlıktır. Türcü bir bakış açısıdır; ‘‘güzel’’ görünen kediler bizim toplumda yenmezken bir tavuğun sevimliliğinden hiç bahsedilmez, o daha çok bir besin kaynağıdır. Gli’yi kaçırmak isteyen turistin, Gli’nin sevimli canına kıyacak olması ise canicedir.
Gli’nin yaşlılığında bakımını yapmış abim, bilhassa ünü sebebiyle ziyaretçilerin çok bunalttığı Gli’nin hem hastalandığını, hem daha fazla korunmak ve kontrol edilmek zorunda kaldığını söylüyordu.Tabii Gli de özgür olmak istiyor, pek çok sefer ortadan kayboluyordu. Bakıcının işini zorlaştıran bu durum aslında Gli’nin yalnız kalmaya özlemiydi. Sonrasında bu dünyadan göçen Gli’nin yerine Ankara Pursaklar Belediyesi, Ayasofya Camii’ne Kılıç adında bir kedi hediye etti. Bir canlının hediye niyetine verilmesinin dışında, bu bize gösteriyor ki Gli en başından beri turistik bir cazibe olarak görülmüş. Onu bir canlı olarak değil de bir süs olarak görmüşüz. Zaten Kılıç da ünü tutmayınca geri alındı.
Hayvanların insan inisiyatifine bağlı değer gördüğü bir bakış açısından kurtulmak için belki de Gli üzerine biraz daha düşünebiliriz. Birkaç gün önce geçtiğimiz ölüm yıldönümü anısına..
Mert Korhan
SOS371/SOS371S Hayvanlar ve Toplum
12.11.2025
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.