Ayasofyanın Son Sahibi Gli

 Ayasofya’yı kendine yuva edinmiş ve 
adeta hayatını buraya adamış bir kedi 
var karşımızda. Bunun ne kadar 
farkında olarak yaptığını bilemesek de, 
internetteki fotoğraf ve videolardan 
gördüğüm kadarıyla Gli’nin duruşu, 
mizacı ve hareketleri bu bağlılığı bana 
hissettirdi. Kendini göstermeyi seven, 
özgün yüz hatlarına sahip, asil bir 
kediye benziyor. Onunla birebir tanışma fırsatım olmadı; ancak bana göre Gli, şüphesiz bu 
dünyada yaşamış birçok insandan daha fazla insanla tanışmış bir bireydi. Buradan gelen 
deneyimi de sanki yüzüne ve bakışlarına yansımıştı.
Gli, 7 Kasım 2020 tarihinde, 16 yaşında hayatını kaybetti. Bu kadar önemli ve kendini dünya 
harikalarından biri olan bu yapıyı tanıtmaya adamış biriyle tanışamamış olmak beni her ne 
kadar üzse de, onun uzun, adanmış ve tatmin seviyesi yüksek bir yaşam sürdüğünü 
düşünüyorum. Şüpheli ölümünü şimdilik bir kenara bırakırsak, adanmış uzun ve ünlü bir 
hayatı olmuş ve umarım ki hayatına memnun bir şekilde veda etmiştir.
İnsanların forumlarda ve youtube’da yaptığı yorumları incelediğimde* çoğu insanın ona 
birinin reankarnasyonu veya insanlaşmış bir kedi gibi söylemlerde bulunduğunu gördüm. 
Her ne kadar bu yorumlarda onun biricikliğini insanlar onu insanlaştırarak yapmaya çalışsa
da, Gli nin bu kişileri bu denli etkilemiş ve onlara farkında olmadan her canlının biricikliğini 
sadece turistik bir lokasyonda varolarak hissettirebilmiş olmasının, insan olmayanların birey 
olarak görülmesi konusuyla alakalı olarak Gli nin yarattığı etkinin paha biçilemez olduğunu 
düşünüyorum. 
Ölümünün Şahibesine gelecek olursak. Ayasofya’nın 2020 yılında yeniden cami’ye 
dönüştürülmesinin ardından Gli’nin iki ay sonra hayatını kaybetmesi, üzerinde düşünülmesi 
gereken bir durumdur. Bu noktada Umwelt kavramı akla geliyor “Bir canlının dünyayı kendi 
algı biçimiyle deneyimlemesi” ve bu anlamda Gli’nin yaşadığı değişimin azımsanamayacak 
kadar önemli olduğunu düşünüyorum. Gli’nin uzun yıllar boyunca yaşadığı çevrenin kültürel 
ve fiziksel olarak bir anda değişmesi artık çok daha fazla insanla, farklı zamanlarda sürekli 
etkileşim kurmasının onu strese sokmaması düşünülemez. İnsan yaşıyla 80’li yaşlara denk 
gelen bir kedinin, böyle bir değişimi kaldıramadığını düşünüyorum ki stresin hayvanlar 
üzerindeki etkisinin ne kadar güçlü olduğunu biliyoruz
Her şeye rağmen Gli’nin dolu dolu ve anlamlı bir hayat yaşadığına inanıyorum. Ve insanlara 
yaşattığı bunca anıyla onun bunu ne kadar umursadığını bilmesem de tanıştığı onca insanın 
kalbinde unutulmayacağına eminim.