İnsan için Tasarım?
Aliye Su Çelik
20211207017
11.11.2025
Bir tasarımcı olarak grafik tasarım benim için her şeyden önce bir iletişim aracıdır. Tasarım sürecinde hangi kararları vereceğim ve hangi elementleri kullanacağım (ne kadar sınırların dışına çıkmayı hedeflesem de) karşı tarafın fikri nasıl algıladığına bağlıdır. Derste insan-merkezci düşünce sistemini konuştuğumuzda bu düşünce yapısının dikkate alındığı ve alınmadığı durumlarda ortaya çıkabilecek çalışmaların nasıl olabileceğini fark ettim.
Bizzat benim de vaktinde yaptığım bir hatadır ki insan dışındaki diğer canlıların bir tasarım unsuru olarak kullanıldığı çalışmalarda bu canlıların dili, davranışları kültürü metafor, benzetme, abartma adı altında basılan kağıtlar gibi iki boyutlu varsayılmakta. Lüks bir motif olarak kullanılan, bir "besi" hayvanının ve yırtıcının aralarında geçen mücadele anlamını yitirir ve güç, sosyete ve varlık anlamını kazanır. İçinden çıkılamayan, rahatsız edici durumları anlatmak isterken kullanılan böcekler elden çıkarılmak istenen bir fazlalık, pislik olarak aktarılır. Eğlence adı altında avlanarak türü tehlikeye giren hayvanların her biri bir canlı değil, listeden silinen bir sembol olarak gösterilir. Bir sarmaşık ise sadece dekorasyondur, ya da "kuşatmadır."
Öte yandan insanların diğer canlılarla iletişim kurarak ve onlardan öğrenerek yaptığı tasarımlarda evrensel bir dil hakimdir. Bir inşaat alanındaki kullanılan parlak sarı şeritler bize bir oklu kurbağaya yaklaşan avcıyla aynı tehlikeyi hissettirir. Reklamlarda sunulan bir yatağı karşı tarafa sevdiren unsur çoğu zaman ürün değil, kıvrılıp yatan bir kedinin mırlamasıdır. Korku filmlerinde herkesi geren o fırtına öncesi sessizlik, tek başına yürürken sessizleşen orman halkının sessizliğiyle birdir.
Tasarım iletişimdir, ve iletişim hiçbir zaman insanlarla sınırlı kalamaz ancak iletilen fikrin kimden öğrenildiği ve kimi merkeze aldığı insanın öğrenmeye ne kadar meyilli olduğuyla doğru orantılıdır.
