10 Kasım 2025

Monti (Bomonti Kampüsümüzün Köpeği)

 

AD: Emine Afra 

SOYAD: SARI

TARİH: 10.12.2025

DERS KODU: SOS371

DERS ADI: Hayvanlar ve Toplum



MONTİ

(BOMONTİ KAMPÜSÜMÜZÜN KÖPEĞİ)

Monti, okulumuz içerisinde yaşayan okulumuzun tek köpeğidir. Bakımı tamamen öğrenciler tarafından üstlenilmiş durumdadır. Ben de Monti’nin bakımını birincil olarak üstlenen Pati Kulübü’nün başkanlığını yapmaktayım. Monti ile aramızda çok özel bir ilişki olduğuna inanıyorum. Kendisi 2015 yılında henüz daha bir bebekken bulunmuş ve kampüsümüzde büyümüş. Fakat benim okula ilk başladığım senede de kendisini kampüste gezdirme noktasında şu anda olduğundan daha temkinli davranmaktaydık. Yaklaşık 8 senedir öğrencilerle ve farklı insanlarla dolu bir kampüste yaşasa dahi Monti bebekliğinin ilk aylarını sokakta geçirmiş bir sokak köpeğiydi aslında. Çevre uyaranlarına çok dikkatliydi ve kamusal alandan özel alana iteklenmeye çalışılan, “sahipsiz” diye atfedilerek kentsizleştirilmeye çalışılan bir insan olmayan varlıktı. Kent düzeni onu benimsemek ve içine almak istemiyordu. Hayvanları Koruma Kanunu (2004) onun yaşamını sağlıklı bir şekilde güvenceye alamamıştı. Bu yüzdendir ki Monti hâlâ ani hareketlerden, kasklı, yüzünü göremediği insanlardan ve öfkeli erkeklerden korkup tepki göstermektedir. Havlayarak hızla ayağa kalkmakta ve yanında güvendiği birinin sesini duyana kadar da kendine gelememektedir. Bu tip durumlarda ne zaman onunla olsam adını seslenip hızla varlığımı fark etmesini sağlarım. Aramızdaki güven inşası benim ona sonsuz sevgim ile çok güçlü bir şekilde kurulmuştur. Sadece sesimi duyunca heyecanlanır ve ayağa kalkarak bana gelmeye çalışır. Sevgisini kendi “dil”i ile bana birçok kişiden çok daha iyi gösterir. Ben de her daim onun kendi varlığına saygı duyar ve onun hassasiyetlerini gözeterek dünyasını onun gözlerinden görüp ona daha güvenli bir ortam sunmaya çalışırım. Monti, benim için tam olarak bir abi gibidir.










02 Ekim 2025

SOS371/SOS371s Hayvanlar ve Toplum 2025-2026 Ders Programı

 

 

A black dog looking at a mirror

AI-generated content may be incorrect.

*Alke at studio with empty walls, 

Jesse Dayan, 2024.

SOS371/SOS371s HAYVANLAR VE  TOPLUM

HAFTALIK DERS AKIŞI

GÜZ 2025-2026

 

Doç. Dr. Özlem Güçlü

ozlem.guclu@msgsu.edu.tr


 

 

 

1. 24 Eylül 2025: Giriş Dersi

 

2. 01 Ekim 2024: Hayvanlar, İnsan Merkezcilik ve Sosyolojik Düşünce 
      David George Haskell (2020). ‘Ağaç Tepeleri’ ve ‘İzlemek’, Saklı Orman Bir Biyoloğun Doğa Güncesi, İstanbul: Ekofil, 300-303; 304-308.
      Brigid Brophy ([1965]2024). ‘Hayvanların Hakları’, Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 381-386.
https://dergi.bilgi.edu.tr/index.php/reflektif/article/view/356/203
      Sezai Ozan Zeybek & Hilal Alkan (2021). ‘Meyve Sineği ile %61’, Salgın Sonrası İçin Ekolojik Manifestolar. İstanbul: MAD, 96-101.
      Jonathan Balcombe (2020). ‘Önsöz’ ve ‘Acı, Bilinç ve Farkındalık’, Balıkların Bildikleri. İstanbul: Metis, 11-16; 85-100.
 
İnceleme:
      Burak Özgüner (2019). ‘Belleksizleşirken Hayvanlar’, KaosGL
https://kaosgl.org/haber/burak-ozguner-in-anisina-belleksizlesirken-hayvanlar
 
Dinleme:
3. 08 Ekim: Sosyal ve Beşeri Bilimlerin ‘Hayvan Dönemeci’ 
      Eylül T. Alnıaçık Özyer (2021). ‘Toplumu Yeniden Düşünmek: Hayvanların Sosyolojideki Konumu’, Akademia Doğa ve İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1): 163-182.
      Cary Wolfe ([2009] 2021). ‘İnsan, Her Şey Hep İnsan: Beşeri Bilimler ve “Hayvan Çalışmaları”, KÜN Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 1(1): 58-73.
      Peter Singer (2005). ‘Hayvan Özgürleşmesinin 30.Yılı’, Birikimhttps://birikimdergisi.com/dergiler/birikim/1/sayi-195-temmuz-2005/2379/hayvan-ozgurlesmesinin-30-yili/5909
 
İnceleme:
      Özlem Güçlü (2022). ‘Hayvan Dönemeci: Sorulara ve Bilemeyişlere Davet’, manifold.
https://manifold.press/hayvan-donemeci-sorulara-ve-bilemeyislere-davet
      Jacques Derrida (2015). ‘Hayvanlara Karşı Suç’, e-skop
https://www.e-skop.com/skopbulten/pasajlar-hayvanlara-karsi-suc/2623
      Giorgio Agamben (2019). ‘Başka Hayvanlarla Konuşmak’, e-skop.
https://www.e-skop.com/skopbulten/pasajlar-baska-hayvanlarla-konusmak/5236
 
4. 15 Ekim 2024: Doğa ve Kültürün Ötesinde İnsan Hayvan İlişkisi
      Philippe Descola (2013). ‘Süreklilik Figürleri’, Doğa ve Kültürün Ötesinde, İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları, 9-33.
 
İnceleme:
      Peter Singer (2013). ‘Hayvanlar Acıyı Hisseder mi?’, Hayvan Hakları ve Veganizm, İstanbul: Kült, 89-93.
      Tom Regan (2005). ‘Hayvan Hakları İçin Temel Argümanlar’, Birikim. https://birikimdergisi.com/dergiler/birikim/1/sayi-195-temmuz-2005/2379/hayvan-haklari-icin-temel-argumanlar/5910
 
5. 22 Ekim 2024: Araştırma Nesnesinden Birlikte-Araştırmaya, Metodu Yeniden Düşünmek I, Konuk: Dr. Eylül T. Alnıaçık Özyer (Türk-Alman Üniversitesi)
·       Eylül T. Alnıaçık Özyer. (2022). ‘Şaki’nin Öğrettikleri: Anlamlar, Sınırlar, Dünyalar’, İstanbul: Tellekt. 
·       Vincent Despet (2024). ‘Kulak Çınlamaları Soruşturması ya da Sessiz Şarkıcılar’, Bir Ahtapotun Otobiyografisi ve Öteki Öngörü Hikayeleri. İstanbul: İmge. 

Dinleme:

6. 29 Ekim 2025: Resmi Tatil. 

 

7. 05 Kasım 2025: Araştırma Nesnesinden Birlikte-Araştırmaya, Metodu Yeniden Düşünmek II
      Ezgi Burgan (2017). ‘Çoklu Türler Etnografisi: Yüz Yüze Bir Araştırma İmkânı Üzerine Düşünceler’, Moment Dergi, 4(1): 115-134.
      Semra Özlem Dişli (2022). ‘Birlikte-Yaşama: Ankara’da Kediler ve İnsanlar Üzerine Çoktürlü Etnografi’, DTCF Dergisi, 62:2, 1657-1690.
      Kiraz Özdoğan (2024). ‘Sokak Köpeği Sahiplenme Deneyimleri: Özel Olan Politiktir’, Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 279-305. https://dergi.bilgi.edu.tr/index.php/reflektif/article/view/326/223
 
İnceleme:
      Deniz Dölek (2024). ‘Hayvan Tarihi: Osmanlı-Türkiye Geçmişine Türlerarası Perspektifle Bakmak’, Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 241-260. https://dergi.bilgi.edu.tr/index.php/reflektif/article/view/308/219
      Nihan Bozok (2024). ‘Çoklu Türler Etnografisi için Feminist İzlekler’, Feminist Tahayyül, 5(2), 148-178.
http://www.feministtahayyul.com/wp-content/uploads/2024/09/FT52-8-39.pdf 

8. 12 Kasım 2025: Sanatların ‘Hayvan Dönemeci’
      Zeynep Özkazanç (2022). ‘Gerilimsiz Durumunda Bedensellik: Feminist. Sanat Pratiğinde İnsan-Hayvan İkiliği Ötesinde Temsil Olanakları’, Teorik Bakış: Dünyayı Paylaşanlar, 15, 283-304.
      Seda Niğbolu (2025). ‘Sadakat Timsalinden Kentsel Sembollere Sanatta Sokak Köpekleri’, Sanat Dünyamız, 203.
https://argonotlar.com/sadakat-timsalinden-kentsel-sembollere-sanatta-sokak-kopekleri/
 
İnceleme:
·       Ezgi Burgan Kıyak (2024). ‘Düşünceyi Sömürgesizleştirmekten Çizim Antropolojisine: Steven Van Wolputte ile Çoktürlü Hikayeler Anlatmak Üzerine Bir Söyleşi’, Feminist Tahayyül, 5(2), 363-378.
http://www.feministtahayyul.com/wp-content/uploads/2024/08/FT52-232-248.pdf
·       Deniz Diler (2021). ‘Sinemada Hayvanların Temsilleri Üzerine’, yeni-e dergi.
https://yenie.net/sinemada-hayvanlarin-temsilleri-uzerine/
 
Dinleme:
 9. 19 Kasım 2025: Güncel Sanat ve Hayvan Yaşamı (Bienal Gezisi)
  • Gary L. Francione ([2000] 2022). ‘Ahlaki Şizofrenimizin Tedavisi: Eşit Gözetilme İlkesi’, Hayvan Haklarına Giriş: Çocuğunuz mu Köpeğiniz mi?, İstanbul: İletişim, 177-206.
  • Özlem Güçlü (2021). ‘Bu Filmde Hiçbir Hayvan Zarar Görmemiştir: Son Dönem Türkiye Sinemasında Hayvanlara Kötü Muamele Üzerine Bir Tartışma’, İnsan, Hayvan ve Ötesi: Türkiye’de Hayvan Çalışmaları, K.Özdoğan, M.F.Tatari, A.Bilgin (der.), İstanbul: Kolektif Kitap, 93-116.

İnceleme:
      Burak Özgüner (2017). ‘Bienalde Hayvan Hakları: Sanatta Her Şey Mübah mı?’, bianet
https://m.bianet.org/biamag/sanat/191173-bienalde-hayvan-haklari-sanatta-her-sey-mubah-mi
·       Zeynep Yüncüler (2017). ‘Bienal’de Sömürü Tartışması’, journo.
https://journo.com.tr/bienal-hayvan-somuru-iyi-bir-komsu
 
Dinleme:
10. 26 Kasım 2025: Vize Sınavı 

11. 03 Aralık 2025: Endüstriyel Hayvancılık, Hayvan Yemek ve Veganlık 
      David Degrazia (2006). ‘Et Yeme’, Hayvan Hakları, Ankara: Dost, 105-122.
      Derek Ryan (2019). ‘Hayvanları Yemek’, Hayvan Kuramı Eleştirel Bir Giriş, İstanbul: İletişim, 205-227.
      Valery Giroux & Renan Larue (2021). ‘Karnizm: Kırılgan Bir Hegemonya’ ve ‘Veganların Felsefesi’, Veganizm, İstanbul: İletişim, 13-35; 37-57.
 
İnceleme:
      Jonathan Safran Foer (2012). ‘Öyküler Anlatmak’, Hayvan Yemek, İstanbul: Siren, 7-24.
      Deniz Diler (2024). ‘Konuşabilselerdi Et Tavukları Bize Ne Derdi?’, Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 435-443.
https://dergi.bilgi.edu.tr/index.php/reflektif/article/view/342/207
·       Carol J. Adams (2005). ‘Patriarka, Kadınlar ve Vejetaryenlik’, Birikim, 195.
https://birikimdergisi.com/dergiler/birikim/1/sayi-195-temmuz-2005/2379/patriyarka-kadinlar-ve-vejetaryenlik/5914
 
12.  10 Aralık 2025: Kentte Hayvanlarla Birlikte-Yaşam I
      Mine Yıldırım (2024). ‘Sürgünden İtlafa, “Mahallinde Öldürmeden” Ötenaziye: Hayırsızada Vakasının Ardından İstanbul’da Sokak Köpekleri’, Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 879-919.
      Ekrem Işın (2016). ‘Dört Ayaklı Belediye: İstanbul’un Sokak Köpekleri’, Dört Ayaklı Belediye: İstanbul’un Sokak Köpekleri. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, 8-21. 
 
İnceleme: 
  • Irvin Cemil Schik (2010). ‘İstanbul’da Gerçekleşen Büyük Köpek İtlafı: Bir Mekan Üzerinde Çekişme Vakası’, Toplumsal Tarih, 200, 22-33. 
  • Eylül Alnıaçık (2024). ‘Rezil Kedilerin Yaşamı veya Barınakların Doğuşu: Almanya Örneği’, Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 261-278.

İzleme:
      Hayırsızada [Chienne d’histoire] (Yön. Serge Avedikian, 2010), https://vimeo.com/952677575
 
Dinleme:
13. 17 Aralık 2025: Kentte Hayvanlarla Birlikte-Yaşam II
  • Mine Yıldırım (2019). ‘Hayvan Tecritinin Dışı ve Ötesi: İstanbul’da Sürgün, Yıkım ve Şiddet Coğrafyaları’, Beyond İstanbul, 4, 87-99. 
  • Özlem Güçlü (2024). ‘Evcilleştirme Siyaseti Karşısında “Başıboşlar”: Köpekler, Kadınlar, LGBTİ+lar’, Kaos Queer+ Çalışmaları, 13, 72-83.
İnceleme:
·       Eylül Alnıaçık, Özlem Güçlü & Mine Yıldırım (2024). ‘Yeni Yasa Karşısında Sokak Köpekleri’, Fayn
https://www.fayn.press/yeni-yasa-karsisinda-sokak-kopekleri/
 
14. 24 Aralık 2025: Yoldaş Türler, Merak, İhtimam ve Etik Yükümlülükler 
  • Dona Haraway (2009). ‘Siborglardan Yoldaş Türlere: Teknobilimde Akrabalığı Yeniden Şekillendirmek, Başka Yer, İstanbul: Metis, 223-256.
  • Mine Yıldırım (2023). ‘Tanıklık, Sorumluluk ve İhtimam Politikası Olarak Afetlerde Hayvan Kurtarma’, Sanat Dünyamız, 195, 22-26. 
İnceleme:
      Karun Çekem, Dilan Çekiç, Beyza Şık, Hande Şiri, Zeynep Türidi (2024). ‘Kampüslerde Hayvanlarla Birlikte Yaşamak’, Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 391-408. https://dergi.bilgi.edu.tr/index.php/reflektif/article/view/357/205
      Ezgi Burgan (2022). ‘Yakari ile Akraba: Spiritüel İletişimden Çoktürlü Bir Dostluğa’, Teorik Bakış: Dünyayı Paylaşanlar, 15, 263-282.
 
İzleme:
      ‘Dayanışma seçenek değil, yükümlülük: Donna Haraway’le Yeniden Dünyevileşme Çağı Üzerine Video söyleşi’ (2020). 1+1 express.  https://birartibir.org/dayanisma-secenek-degil-yukumluluk/
 
Dinleme:
·       Türlerin Yaşam Hakkı (2019) ‘5199 no’lu kanunun eksikleri’, Açık Radyo. 
https://apacikradyo.com.tr/turlerin-yasam-hakki/turkiyede-hayvan-haklari-ihlalleri-5199-nolu-hayvanlari-koruma-kanununun

HAYVAN/YAŞAM SERGİSİ

 28 Şubat-08 Mart 2026  Açılış: 28 Şubat Cumartesi, 15.00  arthereistanbul Hayvan/Yaşam , Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi lisans öğr...